Świątynie Rameshvaram i Badrinath
Jak omówiono w sekcji Wprowadzenie do miejsc pielgrzymkowych w Indiach, istnieje kilka sposobów kategoryzacji miejsc pielgrzymkowych w hinduizmie. Jeden z nich dotyczy czterech Dhamów, czyli „siedzib” bogów w czterech kierunkach świata w Indiach. Chociaż żadna konkretna legenda nie wyjaśnia grupowania tych czterech miejsc, każde z nich było wysoko cenione w czasach Mahabharaty (500 r. p.n.e.). Zostały one wymienione razem w czasach wczesnych Puran (IV w. n.e.). Zostały one dodatkowo podkreślone w IX w., kiedy wielki mędrzec i uczony Sri Adi Śankara założył w nich ośrodki monastyczne. Cztery Dhamy to na wschodzie świątynia Kryszny Jagannatha w Puri w Orisie; na północy świątynia Wisznu w Badrinath w Uttar Pradesh; na południu świątynia Śiwy Rameswaram w Tamil Nadu; na zachodzie świątynia Kryszny w Dwarka w Gudżaracie.
Świątynia w Rameshvaram, oprócz tego, że jest uważana za Dhama, jest również jednym z dwunastu świętych miejsc Dźjotir Linga. Wśród najstarszych miejsc świątynnych w Indiach znajdują się małe kamienne filary, zwane Lingami, które są czczone jako zawierające twórczą moc Śiwy. W przeciwieństwie do pozostałych jedenastu miejsc Dźjotir Linga, Rameshvaram ma dwa święte Lingi zamiast jednego. Legenda z jednego z największych indyjskich eposów, Ramajany, wyjaśnia ten wyjątkowy stan. Demon o imieniu Rawana porwał Sitę, żonę Pana Ramy. Po straszliwej bitwie na wyspie Lanka (współczesny Cejlon lub Sri Lanka), w której Rama zabił demona Rawanę, Sita i Rama wrócili do Indii. W miejscu, w którym wylądowali, Rama postanowił zainstalować Śiwa Lingam, aby odkupić go od grzechu zniszczenia Rawany, który oprócz tego, że był demonem, był również członkiem kasty braminów. Pan Rama wysłał swojego wyznawcę, małpiego bóstwa Hanumana, na górę Kajlas, aby przyniósł lingam od boga Śiwy. Podróż Hanumana trwała jednak dłużej niż się spodziewał i gdy zbliżał się pomyślny czas kultu, Sita szybko uformowała lingam z piasku. Kiedy Hanuman w końcu przybył z kamiennym lingamem z Kajlas, z rozczarowaniem odkrył, że kolejny lingam został już zainstalowany. Aby zadowolić Hanumana, Rama umieścił kamienny lingam obok piaskowego i nakazał, aby odtąd cała cześć była oddawana najpierw Wiśwalingamowi przyniesionemu przez Hanumana, a dopiero potem Ramalinga wykonanemu przez Sitę.
Ogromna świątynia dwóch lingamów Śiwy leży niedaleko brzegu morza na krańcu Indii. Oprócz 100-metrowych wież gopuram widocznych na zdjęciu, świątynia słynie ze wspaniałych korytarzy z masywnymi kamiennymi filarami. Boki wież gopuram i całe wnętrze świątyni zdobią tysiące wspaniałych rzeźb przedstawiających mityczne wydarzenia z Ramajany. Na terenie kompleksu świątynnego znajdują się również dwadzieścia dwa święte baseny kąpielowe. W każdym z nich – słynącym z cudownych uzdrowień – pielgrzymi w pełni ubrani zanurzają się w wodzie, a następnie modlą się przy dwóch lingamach Śiwy. Świątynia, prawdopodobnie najwspanialszy przykład architektury drawidyjskiej w południowych Indiach, pochodzi z XII wieku i jest dziełem kilku królów. Każdego dnia przez świątynię przechodzi ponad dziesięć tysięcy pielgrzymów, co czyni Rameshvaram jednym z najczęściej odwiedzanych i najważniejszych miejsc świętych w Azji.
Święta świątynia Dhama w Badrinath, daleko na północ od nadmorskiej miejscowości Rameshvaram, znajduje się w stanie Uttar Pradesh, w regionie Uttarakhand w Himalajach. Świątynia, położona nad rzeką Alaknanda, nurtem Gangesu, wznosi się na wysokość 10,248 metrów. Z powodu ekstremalnego mrozu panującego w górach, świątynia jest otwarta tylko latem. Gdy spadnie pierwszy śnieg, święty posąg Wisznu (siedzącego w jogicznej pozycji padmasany) zostaje okryty grubym wełnianym kocem, świątynia zostaje zamknięta i zaryglowana, a kapłani schodzą z góry do miasta Joshimath na zimę. Badrinath jest znanym miejscem pielgrzymkowym od ponad 3050 lat, a buddyjskie wpływy architektoniczne w świątyni dowodzą, że buddyści również czcili Badrinath od bardzo dawna. Tuż obok sanktuarium znajduje się gorące źródło Taptakund, w którym pielgrzymi kąpią się przed oddaniem czci Sri Badrinathowi.
Aby uzyskać dodatkowe informacje:
Martin Gray jest antropolożką kultury, pisarką i fotografką specjalizującą się w badaniu tradycji pielgrzymkowych i miejsc sakralnych na całym świecie. W ciągu 40 lat odwiedził ponad 2000 miejsc pielgrzymkowych w 160 krajach. The Światowy przewodnik pielgrzymkowy na stronie Sacredsites.com jest najbardziej wszechstronnym źródłem informacji na ten temat.